Thơ cho con

của Hoàng Kim

tặng các con

Nguyen Long
Ước muốn cuộc đời cha
Có con đi nối con đường sự nghiệp
Con đứng trên vai cha
Vươn tới những chân trời mơ ước

Nguyen Loc 1a

Nguyen Loc 9

Nguyen Long 1
Con!
Thân thương một tiếng gọi
Hạnh phúc bật nên lời
Lòng Cha bồi hồi
Sung sướng gọi:
Con!

Cha đi công tác xa
Mong đợi Con, từng ngày chờ thư Mẹ
Thư đến!
Con ra đời!
Cha run lên vì mừng
Thao thức suốt đêm
Không ngủ

Bạn bè vây quanh Cha
Trân trọng niềm vui thiêng liêng
Nâng cốc chúc Cha
Hạnh phúc!

Tiếng Con ngọt ngào môi Cha
Dào dạt lòng Cha vỗ mãi
Có Con
Nối cuộc đời Cha
Gấp đôi
Có Con
Đan giữa cuộc đời
Hạnh phúc

Con là sợi dây máu thịt
Yêu thương gắn Mẹ và Cha
Có Con
Cha thấy cuộc đời ý nghĩa hơn
Cuộc sống – Tình yêu – Sự nghiệp
Hai Con là hai con mắt
Cửa sổ tâm hồn Cha
Dẫu đời Cha nhiều chông gai
Trái chín cuộc đời vẫn ngọt
Con là giấc mơ trong trẻo
Là ban mai tươi vui
Là viên ngọc trao đời
Là hương hoa hạnh phúc

Ước vọng cuộc đời Cha
Có Con đi nối con đường sự nghiệp
Con đứng trên vai Cha
Vươn tới những chân trời mơ ước

Hai Con
Hai viên ngọc
Chị con và Con
Mẹ con dịu hiền hơn
Mẹ con đảm đang hơn
Cha bớt vụng về mỗi việc làm nho nhỏ
Con trở thành ngọn lửa
Sưởi ấm lòng Mẹ Cha
Khi mỗi ngày khó khăn
Trong trẻo tiếng Con
Mẹ Cha hết mệt
Con là niềm vui lớn nhất
“Con hơn Cha nhà có phúc”
Cha mong dồn cho Con.

Lớn lên
Con sẽ hỏi Cha
Sao Cha đặt tên Con là Hoàng Long?
Con ơi!
Tên Con là khúc hát yêu thương
Của lòng Cha Mẹ
Cha Mẹ thương nhau
Vì qúy trọng những điều ân nghĩa
Sự nghiệp và tình yêu
Những ngày gian khổ
Cùng nghiên cứu củ sắn, củ khoai
Con là giống khoai Hoàng Long
Tỏa rộng nhiều vùng đất nước
Dẫu không là trái thơm qủa ngọt
Nhưng là niềm vui người nghèo
Để Cha nhớ về quê hương
Khoai sắn bốn mùa vất vã
Để Cha nhớ những ngày gian khổ
Năm năm
Cơm ngày một bữa
Khoai sắn không phụ lòng
Để Cha nhớ về
Lon khoai nghĩa tình
Nắm khoai bè bạn
Gom góp giúp Cha ăn học
Khi vào đời
Cha gặp Mẹ con
Cho nên:
Cha muốn Con
Trước khi làm những điều lớn lao
Hãy biết làm củ khoai, củ sắn
Hãy hướng tới những người lao động
Nhớ quê nghèo cắt rốn, chôn rau

Lớn lên
Con sẽ hỏi cha
Sao Cha đặt tên con Hoàng Long?
Long là rồng
Con là đậu rồng
Là công trình thứ hai Mẹ Cha nghiên cứu
Mẹ con chọn hạt
Cha gieo nên con
Vất vả gian nan
Hứa hẹn một mùa gặt hái
Con là tháng ngày mong đợi
Là niềm vui đóng góp cho đời
Từ hạt đậu củ khoai
Cha Mẹ trao Con sự nghiệp
Cha nhớ câu đối trăm năm
Về một gia đình hạnh phúc
“Sáng khoai, trưa khoai, tối khoai
ngày khoai ba bữa
Cha đỗ, mẹ đỗ, con đỗ
đều đỗ cả nhà”
Chị con và Con
Là mong ước
Của Mẹ và Cha

Lớn lên
Con sẽ hỏi Cha
Sao Cha đặt tên con Hoàng Long?
Long là rồng
Nghĩa mẹ tạo nền
Công cha xây móng
Trước mắt con là sông dài, biển rộng
Ước mong con bay lên
Con hãy đi đến cùng
Mục đích của con
Làm được những điều cao cả
Hãy cố gắng không ngừng
Kiên gan
Bền chí
Ước mơ và hiện thực
Hôm nay và mai sau
Nghị lực là thước đo cuộc đời
Hai chữ đầu tiên Con học làm người
Phải học hai điều NHÂN NGHĨA

Cha mong Con lớn lên
Ít nếm trãi khó khăn, vất vả
Nhưng đừng bao giờ quên
Những ngày đói khổ
Thời thơ ấu của Cha
Mồng Ba tháng Giêng ngày mất của Bà
Hai mươi tháng Mười ngày ông Mỹ giết
Ngày mà cửa nhà tan nát
Đói nghèo Bác dắt dìu Cha
Tuổi thơ thì bắt ốc, mò cua
Lớn một chút trồng khoai, dạy học
Qua danh lợi hiểu vinh, hiểu nhục
Trãi đói nghèo biết nghĩa, biết ân
Phan Thiết là nơi Mẹ đã sinh Con
Ông Bà ngoại nuôi cho Con khôn lớn
Tuổi thơ của Con lớn trong yên ấm
Tao nôi êm ả, thanh bình
Ru cho Con “uống nước nhớ nguồn”
Khi con lớn đừng quên điều HIẾU THẢO

Cha say viết về Con
Kể về Con
Thơ cho Con
Cô bác vây quanh Cha
Gật gù
Thông cảm

Thơ chắp mối
Từng vần,
Từng mảng
Câu thơ chưa chỉnh lời
Nhưng tứ thơ
Dồn dập
Bối hồi
Hạnh phúc lớn
Trong lòng Cha
Ngân mãi

Praha, 17.2.1986

ToNguyen

CON LÀ NGUỒN HẠNH PHÚC ĐẦU TIÊN

Hoàng Kim

Tặng con Tố Nguyên

Mẹ đi về quê ngoại để sinh con
Trời tháng Sáu xanh một màu thương nhớ
Ba mong con mấy đêm liền không ngủ
Ngày hai mươi con khóc chào đời.

Con mang về Ba Mẹ một nguồn vui
Hạnh phúc trăm năm, niềm ao ước lớn
Mong mỏi chứa chan, tình yêu trọn vẹn
Bao yêu thương âu yếm rộn trong lòng.

Ba vui mừng chọn đặt tên con
Cặp tên đẹp giữa muôn ngàn từ ngữ
Cái tên vì con mà thành rực rỡ
Con hãy làm tên đẹp hóa bài ca.

Con Tố Nguyên của Mẹ và Ba
Hoàng Tố Nguyên ngân nga niềm hạnh phúc
Mẹ cùng con
Thủy Nguyên thành chữ kép
Con là nguồn hạnh phúc đầu tiên

20.6.1983
HK

NGHỊ LỰC

Hoàng  KimKhông vì danh lợi đua chen
Thù nhà, nợ nước quyết rèn bản thân !

VỀ LẠI MÁI TRƯỜNG XƯA

Đâu phải bây giờ ta mới quý thời gian
Mỗi ngày đi qua
Mỗi tháng đi qua
Mỗi năm đi qua
Thấm thoắt thời gian
Nhìn sự vật đổi thay ta biết rõ

Mái tóc Thầy ta đã bạc đi già nữa
Hàng trăm bạn bè thuở ấy đã đi xa
Ta lại về đây với mái trường xưa
Thân thiết quá nhưng sao hồi hộp thế
Trăm khuôn mặt trông vừa quen vừa lạ
Ánh mắt chào đọng sáng những niềm vui

Ta chỉ là hạt cát nhỏ nhoi
Trong trùng điệp triệu người lên tuyến lửa
Giá độc lập giờ đây thêm hiểu rõ
Thắng giặc rồi càng biết quý thời gian

Đất nước ba mươi năm chiến đấu gian nan
Mỗi tấc đất đều đậm đà nghĩa lớn
Bao xương máu cho tự do toàn vẹn
Bao đồng bào, đồng chí đã hi sinh.

Ta dâng cho Tổ Quốc tuổi thanh xuân
Không tiếc sức cho cuối cùng trận thắng
Xếp bút nghiên để đi cầm khẩu súng
Càng tự hào làm người lính tiên phong

Nay trở về khi giặc đã quét xong
Trách nhiệm trao tay tiếp cầm ngọn bút
Nâng cuốn sách lòng bồi hồi cảm xúc
Ta hiểu những gì ta phải gắng công

Trận thắng hôm qua bạn góp máu hồng
Lớp học hôm nay bạn không trở lại
Trách nhiệm trong mình nhân lên gấp bội
Đồng chí ơi, tôi học cả phần anh.

Biết ơn thầy cô giáo dịu hiền
Bằng khích lệ động viên lòng vượt khó
Trăm gian nan buổi ban đầu bở ngỡ
Có bạn thầy càng bền chí vươn lên

Trước mỗi khó khăn có bạn luôn bên
Như đồng đội trong chiến hào chia lửa
Ôi thân thiết những bàn tay tập thể
Ta nhủ lòng cần xứng đáng hơn

Đâu phải bây giờ ta mới quý thời gian
Hiểu mất mát, biết tự hào phải cố
Trận tuyến mới nguyện xứng là chiến sĩ
Thiêng liêng lời thề, vững một niềm tin.

NĂM THÁNG Ở TRỜI ÂU

Đi giữa Praha rực rỡ nắng vàng
Gió bớt thổi nên lòng người bớt lạnh
Phố xá nguy nga, nhịp đời hối hả
Gợi lòng ta uẩn khúc những suy tư

Ôi quê hương thân thiết tự bao giờ
Mỗi bước đi xa càng thêm yêu Tổ Quốc
Nhớ quê nhà nửa đêm ta tỉnh thức
Ngóng phương trời vợi vợi nhớ mênh mông

Biết ơn quê nghèo cắt rốn chôn rau
Nơi mẹ cha xưa suốt đời lam lũ
Cha giặc giết luống cày còn bỏ dỡ
Sự nghiệp này trao lại tay con

Biết ơn anh tần tảo sớm hôm
Năm năm học mỗi ngày cơm một bữa
Bắt ốc, mò cua, bền gan, vững chí
Nhắc nhở thù nhà nợ nước cho em.

Biết ơn mái trường ta đã lớn khôn
Hũ gạo nghĩa tình bạn thầy san sẽ
Những lớp đàn em bi bô tuổi nhỏ
Mang mớ rau, củ sắn giúp thầy

Sống giữa lòng dân những tháng những ngày
Anh chị góp công, bạn thầy giúp sức
Đêm trăn trở ngọn đèn khuya tỉnh thức
Nhớ một thời thơ ấu gian nan …

Biết ơn em người bạn gái thủy chung
Thương cha mẹ quý rể nghèo vẫn gả
Em gánh vác mọi việc nhà vất vả
Dành cho anh nghiên cứu được nhiều hơn

Biết ơn trại nhà mảnh đất yêu thương
Nơi suốt đời ta nghĩa tình gắn bó
Mảnh đất thiêng chim phượng hoàng làm tổ
Lúa, ngô, sắn, khoai, hoa, qủa dâng đời

VÒNG QUA TÂY BÁN CẦU

Khi chiều hôm nắng tắt ở chân trời
Tạm ngưng học, tắm rồi em hãy dạo
Bước khoan thai nhận hương trời chiều tối
Nghĩ suy về năm tháng đã đi qua

Em đã xa cái tuổi học trò
Nhưng việc học có bao giớ là muộn?
Nấc thang học càng vươn cao càng muốn
Bao cuộc đời nhờ học để thành công

Nhớ nghe em những năm tháng không quên
Năm năm học mỗi ngày cơm một bữa
Đêm tỉnh thức đói cồn cào trong dạ
Vẫn gan vàng, dạ sắt, lòng son

Nhớ ngày cha ngã xuống vì bom
Tấm áo máu suốt đời ta nhớ mãi
Trong thương đau nhân quyết tâm gấp bội
Phải làm gì để trả mối thù sâu.

Nhớ ngọn đèn chong giữa canh thâu
Những đêm lạnh của trời Hà Bắc
“Thắp đèn lên đi em!” thơ của thời đi học
Xốn xang lòng đã mấy chục năm qua

Ôi vầng trăng, vầng trăng quê ta
Và ngôi sao Mai đã thành đốm lửa
Một giọt máu tim ta treo giữa trời nhắc nhở
Em bên Người năm tháng lớn khôn lên

Nhớ những mùa chiến dịch thức bao đêm
Thèm một bữa cơm rau và giấc ngủ
Sau trận đánh lại miệt mài cuốn vở
Tin có ngày trở lại mái trường yêu

Bao bạn bè của năm tháng không quên
Nay vĩnh viễn nằm sâu trong lòng đất
Về thăm quê cũng người còn, người mất
Bài học trường đời chắp nối bấy năm qua

Nay em như chim trời bay cao, bay xa
Điều kiện học khác xưa, một phòng riêng ngọai quốc
Những tháng học này là niềm mơ ước
Em cần miệt mài tranh thủ thời gian

Dẫu mỗi ngày hơn tám tiếng học căng
Ngôn ngữ mới buổi đầu chưa hiểu kịp
Em hãy học dẫu đêm về có mệt
Mỗi ngày này là vốn quý nghe em!

Chốn phồn hoa bao cám dỗ thấp hèn
Bao thèm muốn khiến người ta lùn xuống
Những dễ dãi khiến lòng người dao động
Em hãy cầm lòng bền chí học chăm.

TỰ THẮNG MÌNH LÀ BÀI HỌC ĐẦU TIÊN

Ngày mỗi ngày phải tự thắng mình
Trận chiến mới, em là chiến sĩ
Ngày mỗi ngày cần ghi đều nhật ký
Tự thắng mình là bài học đầu tiên !

Có điện lung linh suốt đêm
Không quên vầng trăng ngọn lửa
Ngày dẫu miệt mài
Đêm về phải cố

Khắc sâu lời nguyền xưa !

(Ảnh:  Bộ trưởng Nguyễn Ngọc Trìu thăm
ruộng thí nghiệm của Hoàng Kim năm 1987)

Advertisements

Đợi Anh

Ảnh

Hoàng Kim

Thương mến tặng anh …

Anh như cơn mưa ngọt đầu mùa
Mang đến niềm vui của ngày gieo hạt
Mai Việt nở bừng khoe sắc
Đằm thắm
Lời thì thầm của dòng sông

Anh và em
Như bức tranh tĩnh vật treo tường
Một đôi bình gốm qúy
Cặp bình giản dị
Sang trọng
Khiêm nhường
Tỏa sáng cho nhau.

Anh mang đến cho em
Giấc ngủ nhiệm màu
Xoá đi ưu tư phiền muộn
Anh vỗ về em
Bằng lời ru ngọt ngào cảm động
Tìm những nét cao quý nhất trong em
Mà trân trọng giãi bày

Anh thân yêu!
Nay anh đã xa rồi
Em vẫn ước mong anh
Đợi anh ngày trở lại …

Đợi Anh bài thơ của sự khát khao chờ đợi.

Tôi viết bài thơ này trên nguyên mẫu có thực đó là anh Nguyễn Vạn An. Anh Vạn An là chủ bút của blog THƠ VÀ VẼ, một trang viết bình thường nhưng cao quý của một người có chiều sâu văn hóa cũng như Andreea Petcu tôi cũng chưa từng gặp bao giờ nhưng khi thưởng thức video nhạc của anh thì  tôi tin chắc anh là người tốt. Anh Vạn An trong xóm Lá vui vẻ, đúng mực, không ồn ào, ít khoa trương, nhưng là người trãi nghiệm, giản dị và tinh tế. Anh đã thân ái chào cư dân blog để đi đâu không rõ. Việc anh vắng lâu đã làm nhiều người sững sờ, trong đó có Lâm Cúc, Huỳnh Mai, Bích Nga, Hoài Vân, Phương Phương SG, Juliete … và tôi là những người thường được anh dành ưu ái cảm nhận. Tội nghiệp cho Juliette, sau khi anh đi, cô cũng bặt tin luôn kể từ dạo đó. Thế mới thấy những người tri kỷ họ quý nhau đến dường nào!

Bất cứ ai đã từng tiếp xúc với trang weblog của anh Vạn An đều nhìn nhận rằng đây là một nhà họa sỹ bậc thầy và là một nhà thơ tài hoa. Tôi đã viết bài thơ “Đợi Anh” cho anh, cho tôi, cho con tôi và cho những người yêu đang khát khao chờ đợi. Tôi cũng viết bài thơ này cho những người thân thương đang ngóng đợi người thân hoặc ngóng trông điều lành và niềm vui. Cái giá của sự chờ đợi thật lớn.

Hạnh Phúc thay cho ai biết mình đang được yêu thương và chờ đợi, thực sự hiểu hết cái giá của sự khắc khoải chờ đợi đó.

Đợi Anh, qua đèo chợt gặp mai đầu suối.
Tôi nhớ bài thơ xuân của Bác Hồ : “Nghìn dặm tìm anh chẳng gặp anh/ Đường về vó ngựa dẫm mây xanh/ Qua đèo chợt gặp mai đầu suối/ Đóa đóa vàng tươi xuân thắm cành “. Bài thơ xuân tuyệt tác này rất gần gũi ý nghĩa so với bài thơ cổ thời Tống “Tận nhật tầm xuân bất kiến xuân/ Mang hài đạp phá lãnh đầu vân/ Quy lai khước phá mai hoa hạ/ Xuân tại chi đầu vị thập phân”. Bài thơ cổ tả một ni cô mang hài trèo đèo vượt núi cực khổ tìm xuân suốt ngày mà vẫn chẳng gặp xuân, đến khi trở về mới thấy xuân đang hiện trên những cành mai trong vườn nhà. Bài thơ mới tả một người em cưỡi ngựa xuyên rừng sâu vực thẳm trãi bao hiểm nguy để tìm người anh lớn giúp cứu nước cứu dân, nhưng tìm hoài chẳng thấy, đến khi trở về mới thấu hiểu “đối diện mặt trời đỏ, bên suối một nhành mai”. Đợi Anh qua đèo chợt gặp mai đầu suối là một trãi nghiệm lớn Hồ Chí Minh để tìm ra một quyết sách trường tồn cho một dân tộc yêu tự do độc lập.


I miss you, I love you (Romantic saxophone)
Video edited by Andreea Petcu

Đợi Anh như đợi cơn mưa ngọt đầu mùa đi qua miền khát vọng! Đó cũng là những nốt nhạc thân thương của nghệ sỹ bậc thầy Andreea Petcu tạo nên những video nhạc bền vững với thời gian. Và cũng để cho tôi nhớ anh, nhớ những người bạn lớn trong cuộc đời này. Và  để cho em nhớ tôi, chúng mình nhớ nhau, những trân quý tình yêu cuộc sống.

Nguyễn Vạn An phác một chân dung

Trên trang Dạy và học tôi đã thử tập hợp tư liệu về anh Nguyễn Vạn An phác một chân dung  và vẫn ước ao gặp anh thực sự ngoài đời. Nguyễn Vạn An là một họa sĩ tài hoa Việt kiều tại Pháp. Anh viết thơ văn hay, giỏi chơi đàn và có khiếu thưởng thức nghệ thuật tinh tế. Xem tranh anh vẽ, hình điêu khắc anh chế tác và đọc”Vẽ hai cái bình” “Hồn của tượng”, “Viết thư pháp bằng nước lã”, ta chợt sững sờ nhận thấy sự tài hoa đích thực của một họa sĩ nhà thơ và nhà thiền học bậc Thầy. Thơ văn anh giản dị, giàu tính nhân văn, sau trang viết thấp thoáng hình bóng một người tử tế, hiền lành, có chút hài hước kín đáo. Bài “Nhớ Mẹ”, “Lời Mẹ dạy” tôi thường đọc lại nhiều lần. Tôi đã viết bài thơ “Phút bên em” do cảm hứng ám ảnh trong đời nhưng phải nhờ sức khai mở từ những con chữ nhân hậu của anh mới thăng hoa cảm xúc. Tôi cũng viết bài “Đợi anh” nhiều bạn đọc cảm mến là do anh vắng lâu trên blog. Anh Vạn An có ở http://ngvanan.blogtiengviet.net và một ít bài tôi trân trọng chép lại dưới đây.

Hoàng Kim

Những bài tuyển chọn

VẼ HAI CÁI BÌNH

Nguyễn Vạn An

Hai cái bình này nằm trong tủ từ hồi nào, tôi cũng không biết. Tối nay đem ra vẽ, mới để ý nhìn ! Thấy cũng đẹp ! Nhìn hai cái bình, đã thấy ngay là một đôi, nam và nữ : thật hạnh phúc ! Tôi bắt đầu vẽ.

Cái bình nhỏ thân hình mảnh khảnh, lưng con ong. Còn cái bình kia, cao ráo và rắn chắc. Thật xứng đôi. Cố vẽ cho đẹp.Ngắm nghía thấy ánh sáng thật là mát trên hai cái bụng. Hai cái miệng bình quá xinh, trắng, đều đặn, thật dễ thương. Ánh sáng gian phòng từ trái, phía trên, hướng dẫn mình vẽ bóng cặp bình trên bàn cho đúng.

Bóng phải tối hơn ngay dưới chân bình, và nhạt dần khi đi xa. Coi cho kỹ : bóng bình bên phải tối hơn bóng bình bên trái! Nhớ là ánh sáng chui qua phía sau hai cái bình, làm hai đứa nổi lên trên phông, và phông phải vẽ tối hơn một chút cho hai cô cậu được nổi lên hơn.

Da dẻ bình «em», bên trái, thì phải vẽ thật mềm mại (vẽ bút chì rồi xoa cho mềm), còn da dẻ bình «anh», bên phải, làm sao phải tả bằng những nét cứng rắn một chút (gạch mạnh hơn bằng bút chì, rồi xoa nhè nhẹ thôi).

Nhớ vẽ bóng tối vào trong hai miệng bình, như cửa mở vào tim hai cô cậu (làm sao vẽ được tình yêu nhỉ ? ) Lấy cái tẩy để vẽ một chút ánh sáng vào hai cái bụng, phía tối, để tả cái phản xạ từ mặt bàn lên.

Chỉ có thế, ngồi âu yếm vẽ hai cái bình tới đã quá nửa đêm, quên cả đi ngủ. Cuối cùng vẽ xong, thấy cũng vui. Khi mình có một cái nhìn thân thiện, thì vật gì xung quanh, dù bé nhỏ, cũng có cái đẹp của nó !

Hãy để ý và yêu thương những cảnh vật bé nhỏ chung quanh bạn!

HỒN CỦA TƯỢNG

Nguyễn Vạn An

Mới gặp Anh đêm nay,
Xin Anh chỉ phác em vài nét,
Hướng môt dáng ngồi, níu hai cánh tay,
Nắn một áng lưng, gọt một bờ vai.
Em e thẹn quay đi,
biết Anh đang nhìn em tha thiết,
Xin Anh nhè nhẹ thôi !

Anh muốn tìm hiểu em,
hiểu từng chi tiết,

Em chẳng có gì giấu Anh hết,
Vì em biết,
Anh sẽ tìm những cái gì cao quý nhất,
Trong thân em,
Mà trân trọng dãi bầy!

Đêm nay, rồi ngày mai, rồi ngày mốt,
Trong không gian linh thiêng của mỹ thuật,
Thất bại hay thành công,
đời đôi ta đã dính chặt.
Tất cả cuộc đời em,
em đã đặt,
Trong đôi bàn tay Anh,
Ngay từ giây phút này,…..

Lời bình của JULIETTE :

Anh An.
Bài thơ của anh.
Bức tượng của anh.
Hòa quyện vào nhau
trong lời thì thầm của người thiếu nữ.
Lúc nửa đêm.
Cổ đã mỏi.
Chân đã tê.
Nhưng nàng vẫn ngồi im.
Ngồi im thật kiên nhẫn.
Ngồi im thật dịu dàng.
Để mặc cho người nghệ sĩ:
“Hướng môt dáng ngồi, níu hai cánh tay,
Nắn một áng lưng, gọt một bờ vai”.
Nét mặt nàng e thẹn quay đi,
trái tim nàng thì thùng đập mạnh.
Nhưng nàng vẫn ngồi im.
Với một lòng tin.
Tuyệt đối.
“Tất cả cuộc đời em, em đã đặt
Trong đôi bàn tay Anh,
Ngay từ giây phút này…”

Anh An.
Đọc bài thơ của anh,
Juliette cũng ngồi im.
Xúc động.
Xao xuyến.
Người nghệ sĩ ơi,
Juliette xin được chia sẻ
giây phút giao hòa này với anh…

PHÚT BÊN EM

Hoàng Kim

(Bức tượng nổi tiếng của Antonio Canova)

Kanchina! Kanchina!
Anh gọi tên em Kanchina
của Antonio Canova
trong bảo tàng nghệ thuật.

Anh bồi hồi cầm tay em
đến bên tượng Gớt
phút giây này
tình yêu này
em là suối nhạc
để Bethoven dâng đời
kiệt tác “Ánh trăng”.

Kanchina! Kanchina!
Em là tượng thần Tình yêu
rung động hoá thân
dưới bàn tay vàng
của Antonio Canova.
Em là mơ hay là thật?

Anh muốn ôm em vào lòng
hôn lên đôi môi ngọt ngào
và áp đầu lên ngực
để những phút giây thần tiên
được sống bên em
say đắm đến vô cùng!

VIẾT THƯ PHÁP BẰNG NƯỚC LÃ

Nguyễn Vạn An

Tôi đã được đi thăm thú khá nhiều nơi bên Trung Quốc, chụp rất nhiều hình. Vậy mà các bức hình tôi thích nhất lại là vài bức rất bình thường, chup không đẹp. Đó là các hình chụp các nhà thư pháp viết chữ ngoài đường bằng nước lã !

Hôm đó trời không tốt lắm. Vừa xuống xe, đã thấy nhiều nhóm người ngưng lại tại nhiều nơi trên phố : đó là các du khách xem các nhà thư pháp Trung Hoa viết chữ. Đây là những ông già đã về hưu, còn khoẻ mạnh, minh mẫn. Họ ăn mặc đủ ấm, giản dị, gọn gàng, sạch sẽ. Mỗi sáng họ ra một khu phố có nhiều sân trống, để viết thư pháp. Viết trên sân, dùng nước lã thay vì mực tầu !

Mỗi cái bút to như một cái chổi, đầu nhọn, cán dài. Họ cầm bút rất xa ngọn, nên phải kẹp cái cây sát vào người cho vững chắc. Bên hông mỗi người đeo một bình nước. Lâu lâu lại nhúng chổi vào lấy nước rồi viết. Mỗi người dành một khoảng đất, chăm chú viết, không hề để ý tới các du khách đang yên lặng đứng chung quanh chiêm ngưỡng. Không hiểu sao cầm cán xa ngọn bút như thế mà viết được.

Mỗi người viết có một phong cách riêng. Nhưng tôi thấy ai viết cũng đẹp. Nét bút nào cũng vừa cứng cát vừa uyển chuyển, trong sáng, tao nhã, không kém gì các thư pháp tôi đã được xem trong tư gia của các nhà quyền quí đời xưa (nay mở cho du khách tới thăm), hay trong các viện bảo tàng, nhất là viện bảo tàng Mỹ thuật ở Thượng Hải.

Tại sao cách viết thư pháp như thế lại làm tôi cảm động, đứng lại coi mê man như vậy ? Bởi vì chỉ trong khoảng mười lăm phút, nửa giờ sau, các chữ đó sẽ khô đi, và biến mất ! Các nhà thư pháp biết như vậy, mà vẫn chăm chú, say mê, viết làm sao cho thật đẹp. Họ chăm chỉ viết, và tỏ ra hài lòng thanh thản nhìn chữ biến đi ! Cái tuyệt vời là ở chỗ đó !

Tôi tự nghĩ không biết mình có khi nào làm một cái gì, vẫn cố gắng cho tuyệt hảo, mà biết rằng công trình của mình chỉ một lát sau sẽ biến đi, vĩnh viễn không còn nữa. Nghĩ cho cùng thì cuộc đời mỗi chúng ta có là bao nhiêu, công trình của mỗi người, to lớn đến đâu, cũng chỉ là một điểm nhỏ trong vĩnh hằng của thời gian! Tất cả chỉ là vô thường. Nhưng các vị này nhìn nhận được cái vô thường thể hiện trong khoảng thời gian ngắn ngủi của mười lăm phút nửa giờ mà họ vẫn học tập một cách rất hết sức nghiêm chỉnh. Và họ nhìn công trình của mình tan biến đi một cách thảnh thơi !

Quả là một bài học cao quý cho mình !

NHỚ MẸ

Nguyễn Vạn An

Tối nay ngồi vẽ mẹ. Một người mẹ của đồng quê đất Việt. Da mặt mẹ đã xạm đen vì giãi dầu. Đôi mắt mẹ đã chĩu xuống vì suy nghĩ, vì chịu đựng, vì lo lắng cho các con. Đôi môi mẹ đã khô khan nứt nẻ, vì tranh thủ, vì buôn bán, vì cãi cọ, vì van xin, vì cầu nguyện. Cứ mỗi nỗi nhớ là vẽ một nét nhăn trên mặt mẹ. Vẽ một lúc thì mặt mẹ đầy nét nhăn nheo. Vậy mà nỗi nhớ vẫn chưa nguôi. Làm sao con có thể vẽ được hết nỗi nhớ mẹ !

Từ lúc sanh đứa con đầu, mẹ chỉ sống về chúng con. Bây giờ chúng con đã khôn lớn, đã nên người. Mẹ muốn gì chúng con cũng có thể đem về cho mẹ được. Nhưng mà mẹ đã đi rồi !

LỜI MẸ DẠY

Nguyễn Vạn An

Nhân ngày lễ VU LAN, xin kể cho các bạn một mẩu chuyện nhỏ.

Hôm đó chúng tôi hẹn nhau ở một bến taxi để cùng đi một dạ hội lớn ở nhà hát nhạc kịch Bastille tại Ba Lê. Đây là một buổi trình diễn của nhóm bà Pina Bausch, rất nổi tiếng. Người nào cũng áo quần bảnh bao. Các ông thì côm pờ lê đen, cở ra vát, có người còn đeo nơ. Các bà các cô thì áo dài lộng lẫy, trang sức sang trọng, nước hoa thơm lừng. Chúng tôi ha hả cười nói ồn ào, vì lâu rồi mới có dịp gặp nhau đông như vậy.
Đang vui bỗng nhiên tôi im bặt, vì cảm thấy có cái gì khác lạ. Nhìn quanh mới thấy có hai ông bà cụ già người nghèo, áo quần lếch thếch, mặt mũi dơ bẩn, đang nhìn bọn chúng tôi. Các bạn tôi cũng ngừng nói chuyện.
Cặp vợ chồng, nhất là người đàn bà, nhìn chúng tôi hằm hằm. Bà vợ nhìn vòng vòng, rồi bất chợt trừng mắt về phía tôi. Bà khệnh khạng đến gần, cố ý đánh rơi một đồng tiền xuống đất, nhìn tôi rồi quát lên : « Nhặt đồng xu cho tao ! ».
Các bạn tôi đùng đùng nổi giận. Có người nói : « Thôi tụi mình đi đi, trễ giờ rồi ! ».
Tôi thấy lòng dâng lên đầy thông cảm, cúi xuống tìm đồng xu, rồi móc túi lấy một đồng khác, trịnh trọng, lễ phép, đưa hai đồng tiền cho bà ta. Các bạn tôi im lặng nhìn theo, không ai nói gì. Chúng tôi ùn ùn kéo nhau đi.
Dù bà lên tiếng hằn học, tôi không giận, vì đã thấy sự cách biệt lố bịch giữa chúng tôi và vợ chồng hai người kia. Nhưng tôi hiểu tại sao tôi tự động có cử chỉ lễ phép như vậy. Đó là vì tôi nhớ những kỷ niệm hồi còn nhỏ ! Hồi đó, mẹ tôi luôn luôn cất sẵn mấy đồng tiền trong một cái hộp, để cho người nghèo. Nhiều người ăn mày đói rách hay đi qua trước cửa. Họ rên la, chúng tôi sợ lắm. Mỗi lần nghe họ, mẹ tôi lại lấy một chút tiền rồi gọi một đứa đem ra cho.
Mẹ nói «Con phải cầm hai tay, rồi cúi chào và lễ phép đưa cho người ta !» Khi đến lượt, tôi cầm tiền chạy ù ra, làm như mẹ nói, rồi chạy ù vào ôm chân mẹ… Không biết bao nhiêu năm đã lưu lạc xứ người, mà trong tiềm thức, tôi vẫn còn nhớ lời mẹ dặn.

Trở về trang chính
CÂY LƯƠNG THỰC
FOOD CROPS
Dạy và học ĐHNLHCM
Dạy và học BlogtiengViet
DẠY VÀ HỌC

Hoàng Kim cùng thầy bạn

Boga Boma và đoàn chuyên gia sắn Nigeria thăm nhà Hoàng Kim

Boga Boma và đoàn chuyên gia sắn Nigeria thăm nhà Hoàng Kim

Ảnh từ nguồn: Đêm trắng và bình minh http://dayvahoc.blogtiengviet.net/2013/01/02/dem_trang_va_binh_minh

ƯỚC NOI CỤ TRẠNG ƯA DUYÊN THẮM

Hoàng Kim

Gửi Hoa Huyền

Tui chỉ mới là thuộc sách (TS) thôi.
Giảng sách (GS) xem ra chửa tới nơi.
Vui việc cứ LÀM chưa vội DẠY
Nói nhiều làm ít sợ chê cười.
Cổ điển  honda không biết chạy
Canh tân blog viết đôi bài
Quanh quẩn chỉ là ngô khoai sắn
Vô bờ biển HỌC dám đơn sai.
Ước noi cụ Trạng ưa duyên thắm
Nịnh vợ  không quên việc trả bài
An nhàn vô sự là tiên  đấy
Thung dung đèn sách, thảnh thơi chơi

CHÂN DUNG TIẾN SĨ HOÀNG KIM

Hoa Huyền

Kính tặng TS Hoàng Kim (*)

Cả đời mê tít sắn ngô khoai
Tiến sĩ nhà nông khá đẹp trai
Giọng nói tươi nguyên màu trí tuệ
Nụ cười say đẫm chất duyên hài
Quý bè yêu bạn đâu ra đó
Kính vợ thương con đúng bản bài
Người tốt cổ xưa còn sót lại (**)
Tấm gương trong sáng chẳng hề sai.

___
(*)(**) Một người bạn theo nhận xét của Nhà văn HĐQ là
“Người tốt một cách cổ điển còn sót lại ”
– Nhiệt tình trách nhiệm với bạn bè
– Có kiến thức sâu, rộng về Nông Lâm ( ngô khoai sắn… )
– Hào hoa phong nhã, chuẩn mực trong giao tiếp ứng xử…
– Chị em mê tít thò lò, nhưng lại rất chung thủy yêu vợ thương con
.
Nguồn: Một thời đã xa
THÁNG BA NHỚ BẠN
Hoàng Kim
Hoa mận trĩu cành chờ tay hái
Tháng Ba lộc muộn mận hồi xuân
Đất duyên trời cảm cây thêm qua
Mừng bạn về thăm ngọt trái cầm
NHỚ ANH HOÀNG KIM
Hoa Huyền

Mận đang chín trên cây
Nhìn đã thèm nhỏ dãi
Ngày về anh chiêu đãi
Ăn cho thỏa đam mê?

Lung linh vọng xuân nguyệt
Nhất điểu hoa gian minh
Tương tư hoàng diệp lạc
Nhất tôn tề tử sinh
Ngắm trăng dưới trời xuân lung linh
Có tiếng chim quyện với màu hoa
Nỗi nhớ nhau vàng cả lá
Sống hay chết chỉ một thôi. 

KimICRISAT
TS Hoàng Kim với bà con nông dân Ấn Độ
[Kim+CassavaViet+26.jpg]
TS Hoàng Kim tại hội thảo Khoa học
ĐÃ MẾN YÊU NHAU CHẲNG MUỐN RỜI
Hoa Huyền
Ập đến niềm vui thật đã đời
Ba chàng lãng tử thích rong chơi
Dầu Giây xào xạc tung tăng lượn
Welogs bồng bềnh thả sức bơi
Thỏa chí tâm hồn huyên náo động
Say sưa thể xác ửng hồng môi
Bầu thơ túi rượu vơi, đầy, cạn
Mái tóc bồng mây thấy rõ lời
Có một con tim đang rạo rực
Chưa tròn nợ bút ý, từ sôi
Kinh thi, Khổng tử đàm văn luận
Giọng nói oang oang, mắt rạng ngời
“Hữu duyên thiên lý năng tương ngộ”
Đã chót yêu nhau chẳng muốn rời
Tri kỷ tương phùng câu đá tạc
Nghĩa tình sau trước mãi đầy vơi

Ba chàng lãng tử: HĐQ ; PCT ; HH  trước cửa nhà vợ chồng TS Hoàng Kim
MỪNG VỢ CHỒNG ANH HOÀNG KIM
Hoa Huyền
Biệt thự Hoàng Long khá tuyệt vời
Cỏ cây hoa lá… mượt mà tươi
Hoàng Kim hớn hở mồm mau mắn
Mai Việt hân hoan mắt rạng ngời
Bẩy nổi long đong đâu kém bạn
Ba chìm lận đận chẳng thua người
Vợ chồng hạnh phúc, con thành đạt
Khổ tận cam lai… rộn tiếng cười
Mai Việt: Cũng vất vả lắm – cái nhà này xây 15 năm mới hoàn thành đấy anh à
Hai con của vợ chồng anh Hoàng Kim

Nguồn: Một thời đã xa  07-04-09

Trở về trang chính
CÂY LƯƠNG THỰC; FOOD CROPS
Dạy và học ĐHNLHCM
Dạy và học BlogtiengViet
Gia đình nông nghiệp
NGỌC PHƯƠNG NAM, DẠY VÀ HỌC

Về Nghĩa Lĩnh đền Hùng

Ảnh

Ngọc phương Nam. Đền Hùng trên Nghĩa Lĩnh. Giêng ngọc dưới trời Nam. Chén cơm truyền con cháu. “Vạn cổ thử giang san” (Đất nước Việt muôn năm). Video tuyển chọn về đền Hùng và chùm ảnh lưu niệm  thăm nơi hội tụ khí thiêng sông núi, chốn tổ của người Việt.

ĐỀN HÙNG ( HI CƯƠNG – VIỆT TRÌ – PHÚ THỌ ) –
NƠI HỘI TỤ KHÍ THIÊNG SÔNG NÚI

Ảnh

Ảnh

Ảnh

Ảnh

Ảnh

Ảnh

Ảnh

Ảnh

Ảnh

Ảnh

Ảnh

Ảnh

Ảnh

Ảnh

Ảnh

Ảnh

Ảnh

Ảnh

Ảnh

Ảnh

Ảnh

Ảnh

Ảnh

Ảnh

Ảnh

Ảnh

Ảnh

Ảnh

Nguồn: Ai về Bắc ta theo với (Hoàng Kim)

Những bài viết và liên kết chính
(Bấm vào mỗi hàng để xem ảnh)

Lên chùa Đồng Yên Tử
Đến Kiếp Bạc Côn Sơn
Vào Tràng An Bái Đính
Về Nghĩa Lĩnh, Đền Hùng

Thăm Trường xưa Hà Bắc
Nhớ Linh Giang quê hương
Động Thiên Đường tuyệt đẹp
Biển Nhật Lệ Quảng Bình

Đất Mẹ vùng di sản
Nguồn Son nối Phong Nha
Biển xanh kề núi thẳm
Mừng bạn về Quê choa

Trở về trang chính
CÂY LƯƠNG THỰC
; FOOD CROPS
Dạy và học ĐHNLHCM
Dạy và học BlogtiengViet
Gia đình nông nghiệp
NGỌC PHƯƠNG NAM, DẠY VÀ HỌC

Thăm Trường xưa Hà Bắc

Ảnh

Mái trường lộng gió sông Thương

DẠY VÀ HỌC. Trường của ta giữa cánh đồng Hà Bắc mênh mông, gió sông Thương sông Cầu thổi lên trong lòng ta tiếng hát. Yêu đất nước, yêu ruộng đồng ta mang trong lòng mơ ước xây dựng quê hương. Đây là bài hát truyền thống của Trường Đại học Nông nghiệp 2 Hà Bắc, tiền thân của Trường Đại học Nông Lâm Huế và Trường Đại học Nông Lâm  Bắc Giang, hai chị em song sinh ở hai miền đất nước. Bài ca “Hát về mái trường thân yêu” say đắm một thời, ngân nga lời tự tình dân tộc . Bạn về trường nghe khúc nhạc quen thuộc nổi tiếng trỗi dậy, dường như  không ai bảo ai, tất cả đều hát theo hoà thành đội ngũ, giọng già hoà giọng trẻ với lời ca say mê, khao khát .

HÁT VỀ MÁI TRƯỜNG MẾN YÊU
(Bài ca Đại học Nông Nghiệp 2 )

“Trường của ta giữa cánh đồng Hà Bắc mênh mông, gió sông Thương sông, Cầu thổi lên trong lòng ta tiếng hát.Yêu đất nước, yêu ruộng đồng ta mang trong lòng mơ ước xây dựng quê hương.

Sinh viên ta ơi! Reo ca vang lên mà đi tới, dưới trường này trang sách rộng mở, chân trời tương lai.Trên cánh đồng xanh ta chăm luyện rèn, đôi tay lao động, học ươm mầm xanh, học gieo học cấy, học nuôi đàn lợn, học chăm đàn gà, một khúc dân ca, tình thầy nghĩa bạn. Hôm nay quây quần ta cùng nhau ca múa, rồi mai đây đi xa như đàn chim tung cánh đường dài không lùi bước khắp mọi miền đất nước, rồi mai đây đi xa lòng ta vẫn nhớ, nhớ mái trường này ta mến ta yêu.nhớ mai trường này ta mến ta yêu.

Trường của ta đứng giữa lòng thành Huế thân thương, gió sông Hương đêm ngày thổi lên trong lòng ta tiếng hát. Yêu đất nước, yêu ruộng đồng ta mang trong lòng mơ ước xây dựng quê hương.

Sinh viên ta ơi! Reo ca vang lên mà đi tới, dưới trường này trang sách rộng mở, chân trời tương lai.Trên cánh đồng xanh ta chăm luyện rèn, đôi tay lao động, học ươm mầm xanh, học gieo học cấy, học nuôi đàn lợn, học chăm đàn gà, một khúc dân ca, tình thầy nghĩa bạn. Hôm nay quây quần ta cùng nhau ca múa. Rồi mai đây đi xa như đàn chim tung cánh đường dài không lùi bước trên mọi miền đất nước, rồi mai đây đi xa lòng ta vẫn nhớ, nhớ mái trường này ta mến ta yêu, nhớ mai trường này ta mến ta yêu.” …

(Đề nghị Hai Trường thầy bạn bổ sung các video nhạc tuyển và tác giả, ca sĩ thể hiện)

Ai về Bắc ta theo với …

Nhân ngày lễ 30.4 và 1.5, lớp Trồng trọt 10A Đại học Nông nghiệp 2 Hà Bắc chúng tôi kéo nhau về thăm trường cũ, gặp lại thầy bạn một thời,… náo nức, ước mong, … cái Vân, cái Chắt, cái Thanh, Hải, Thuận, Thi, Hạnh, Quảng… alô alô …“Anh đi không? Đi chứ. Đi nhé. Phải về thôi. Đi thôi. Bận cũng phải đi. Nhất định phải về, hi hi… ha ha… hehe… ngân nga câu thơ “Ai về Bắc ta theo với.Thăm lại Trường xưa mảnh đất nghèo. Từ thuở xuôi Nam noi nghiệp Tổ. Đền Hùng, Yên Tử, bóng trăng theo” . Chùm ảnh về thăm Trường cũ của Lớp Trồng trọt 10A

Qua sông Thương gửi về bến nhớ
 Ảnh

Ta lại hành quân qua sông Thương
Một đêm vào trận tuyến
Nghe Tổ Quốc gọi lên đường!
Mà lòng ta xao xuyến
Và hồn ta căng gió reo vui
Như dòng sông Thương chảy mãi về xuôi
Hôm nay ta ra đi
Súng thép trên vai nóng bỏng

Không qua nhịp cầu ngày xưa soi bóng
Phà đưa ta sang sông
Rạo rực trời khuya, thao thức trong lòng
Rầm rập dòng sông sóng nhạc
Như tình thân yêu muôn vàn của Bác
Tiễn đàn con ra đi

Tầu cập bến rầm rì tiếng máy
Tiếng động cơ sục dưới khoang tàu
Hay sôi ở trong lòng đất cháy
Hay giữa tim ta thúc giục lên đường
Chào bờ Bắc thân yêu hẹn ngày trở lại!

Ôi những con thuyền đèn trôi suốt canh khuya
Có khua nhẹ mái chèo qua bến cũ
Nhắn cho ai ngày đêm không ngủ
Rằng ta đi chưa kịp báo tin vui

Đêm nay bên dòng nước nghiêng trôi
Sông vẫn thức canh trời Tổ Quốc
Rạo rực lòng ta bồi hồi tiếng hát
Đổ về bến lạ xa xôi
Với biển reo ca rộng mở chân trời

Hoàng Kim
(Rút trong tập THƠ VIỆT NAM 1945-2000
Nhà Xuất bản Lao động 2001, trang 646)
Ảnh sông Thương của Anh Phương
Thầy, bạn là lộc xuân của cuộc đời

Tình yêu trên dòng sông quan họ

Chiều sông Thương

Trở về trang chính

Nhớ Linh Giang quê hương


DÒNG SÔNG QUÊ HƯƠNG

Hãy học thái độ của nước mà đi như dòng sông

Hoàng Kim

Nhà mình gần ngã ba sông

Rào Nan, chợ Mới, nguồn Son, Quảng Bình
Linh Giang sông núi hữu tình
Nơi đây cha mẹ sinh thành ra con
Chèo thuyền cho khuất bến Son
Để con khỏi chộ nước non thêm buồn
Câu ru quặn thắt đời con
Mẹ cha mất sớm, con còn trẻ thơ

Ra đi từ bấy đến chừ
Lặn trong sương khói bến đò sông quê
Ngày xuân giữ vẹn lời thề
Non sông mở cõi, tụ về trời Nam.

River hometown

Hoang Kim
Learning the attitude of water that goes like the river
My house is near a confluence
Rao Nan, Cho Moi, Nguon Son, Quang Binh
Linh River charming Mountain River
The place where I was born.

“Rowing far away the SON wharf
Not to see our village that makes me sadder ”
Lullaby makes me heart- rending
My parents died early when I was a baby.

Leaving our village since then
Diving in smog from the wharf of our river
Keeping full oath in Spring days
When the country unify, we’ll live together in the South

English translation
by Ngocphuong Nam

LINH RIVER

Hoang Kim
Learning the attitude of water that goes like the river

By confluence sited is my home
Rao Nam, Cho Moi, Nguon Son, Quang Binh
Linh river of charming
That is place releasing a person

Rowing out of the Son
Let is the upset not involved in my mind
Such a sad lunlaby
Parents is dead left five child barren

Leaving home since then
Smog of wharf is driven my life
When Vietnam unified
The South chosen the homeland to live.

English translation
by Vu Manh Hai

Khúc hát sông quê

Nhạc Nguyễn Trọng Tạo, thơ Lê Huy Mậu, thể hiện  Anh Thơ

Xem thêm:

“LINH GIANG” LÀ SÔNG NÀO ?

Bulukhin (Nguyễn Quốc Toàn)

Đang Chưa biết  viết gì lên blog thì báo Quảng Bình có thư gửi Bu mời viết báo xuân và báo tết. Xong được một bài Bu post lên multi mời các bạn đọc chơi và nếu có có lời góp  ý chỉ bảo thì Bu tui cảm ơn lắm

Đã từ lâu, người dân Quảng Bình và những ai quan tâm đến sử ký,  địa lý nước nhà, đều nghĩ rằng sông Gianh trước đây có tên là Linh Giang.  Nhưng mới đây, tạp chí Xưa & Nay – Hội khoa học Lịch sử Việt Nam số 341 tháng 10 năm 2009  đăng bài  viết của ông Tôn Thất Thọ có tựa đề   “LINH GIANG” LÀ SÔNG NÀO?  Ông dẫn ra các tư liệu lịch sử có đề cập đến tên Linh Giang, rồi chọn lấy tư liệu nào có niên đại cổ nhất để kết luận Linh Giang là tên cũ của sông Hương Thừa Thiên Huế, chứ không phải tên cũ của sông Gianh ở Quảng Bình. Tóm tắt bài viết của ông Thọ như sau:

1– Đại Nam nhất thống chí (ĐNNTC) được biên soạn trước năm Tự Đức 29 (1875) viết: “Sông Linh Giang (sông Gianh): ở cách huyện Bình Chính 3 dặm về phía nam, bờ bắc thuộc huyện Bình Chính, bờ nam thuộc huyện Bố Trạch, lại có tên là sông Thanh Hà (ĐNNTC, T.2, sđd, tr40). Như thế thì ĐNNTC được biên soạn vào thời điểm sớm nhất cách nay cũng đã 134 năm.

2– Dư địa chí do ông Nguyễn Trãi soạn năm 1434  có đoạn viết: “Hải cập Vân, Linh Duy, Thuận Hóa. Hải, Nam Hải dã. Ải, sơn dã. Linh, thủy danh. Thuận Hóa, cổ Việt Thường bộ” (dịch: Bể cùng núi Vân, sông Linh là ở Thuận Hóa – Bể là bể Nam Hải. Vân là Ải Sơn. Linh là tên sông. Thuận Hóa xưa là bộ Việt Thường)

3– Ô Châu cận lục do Ông Dương Văn An nhuận sắc năm 1553 đã chép rất rõ ràng về tên gọi sông Linh Giang: “Sông Linh Giang . Sông do hai nguồn Kim Trà và Đan Điền chảy vào, rộng sâu vô cùng, khúc uốn quanh co rất hữu tình. Phía tây nam có đền thờ Tứ Vị và trạm dịch Địa Linh. Phía đông bắc có chùa Sùng Hóa và bia Hoằng Phúc. Các nha môn như hiến ty, huyện đường, chưởng vệ đều đặt ven hai bên sông” (ÔCCL, Sđd, tr.24). Đền chùa danh lam: Chùa Sùng Hóa. Chùa ở xã Lại Ân huyện Tư Vinh trước có sông Linh Giang bao bọc, sau có đầm lớn vòng quanh, phía nam có sông Hòa Tài, phía bắc có bia Sùng Phúc….đây là ngôi chùa nổi tiếng ở Hóa Châu (ÔCCL tr.78)

4– Phủ Biên tạp lục do ông Lê Quý Đôn soạn năm 1776 đã chép: “Sông cái Đan Điền nguồn ở rất xa, bờ nam bờ bắc sông đều có dân cư, thành lớn Thuận Hóa ở về hạ lưu. Huyện Kim Trà ở ngả

Ba sông Kim Trà …” (PBTL, Sđd, tr.96) … “Từ bến các xã phường Lộc Điền Lũ Đăng đi thuyền theo sông Đại Linh là phía hữu sông, Đại Linh tức sông Gianh , qua hai xã Vân Lôi, La Hà, đến ngả ba là chỗ sông Gianh và sông Son gặp nhau” (PBTL, Sđd, tr.101)

5– Để xác định thêm một lần nữa vị trí chùa Sùng Hóa, tác giả viết: “Về vị trí chùa Sùng Hóa, sách Đại Nam nhất thống chí, T.1, quyển 2 phủ Thừa Thiên chép: “ở xã Triêm An huyện Phú Lộc. Năm nhâm dần bản triều Thái tổ thứ 45 thuyền ngự qua xã này nhận thấy phía đông bắc bờ sông cây cối xanh tươi, chim đàn lượn đỗ, lấy làm thích, bèn dừng thuyền ngắm cảnh, thấy có di tích chùa cổ, sai sữa chữa lại và cho tên hiện nay. Nay không biết chỗ nào” (ĐNNTC, T.1 Sđd, tr.183)

Sau khi dẫn ra các tư liệu trên, ông Thọ kết luận “Qua các địa danh và vị trí địa lý đã dẫn chứng trong các tư liệu có trước khi ĐNNTC ra đời (mà cụ thể là Ô Châu cận lục), như KimTrà, Đan Điền huyện Tư Vinh …ta thấy rằng Linh Giang là tên gọi chỉ con sông Hương ở Thừa Thiên – Huế chứ không phải là sông Gianh như các sử thần nhà Nguyễn đã chép!”

*

*   *

Người viết bài này đã đối chiếu những tư liệu mà ông Thọ trích dẫn và thấy rằng ông dẫn đúng như những gì mà sách in ra. Tuy nhiên cùng một sự việc mà tư liệu này ghi khác tư liệu kia, lại được tác giả dẫn ra cùng một lúc làm người đọc rối rắm khó hiểu, dẫn đến sức thuyết phục bài viết giảm đi. Chẳng hạn ở mục 3, sách Ô Châu cận lục khẳng định “Chùa Sùng Hóa ở xã Lại Ân huyện Tư Vinh trước có sông Linh Giang bao bọc, sau có đầm lớn vòng quanh”, nhưng đến mục 5 tác giả lại trích ĐNNTC bảo rằng Chùa Sùng Hóa “ở xã Triêm An huyện Phú Lộc”. Ai cũng biết sông Hương được tính từ ngả ba Bằng Lãng, nơi gặp nhau của nguồn Tả Trạch và nguồn Hữu Trạch  cho đến cửa biển Thuận An dài 33 km làm sao mà chảy qua địa phận huyên Phú Lộc được. Cũng ở mục 3, ông Dương Văn An viết trong Ô Châu cận lục: “Phía  tây nam (sông Linh Giang) có đền thờ Tứ Vị và trạm dịch Địa Linh. Phía đông bắc (sông Linh Giang) có chùa Sùng Hóa và bia Hoằng Phúc”. Như vậy, tên chùa Sùng Hóa có từ thời nhà Mạc, nhưng đến mục 5 thì tên chùa Sùng Hóa lại do “…Bản triều Thái tổ thứ 45 thuyền ngự qua xã này nhận thấy phía đông bắc bờ sông cây cối xanh tươi, chim đàn lượn đỗ, lấy làm thích, bèn dừng thuyền ngắm cảnh, thấy có di tích chùa cổ, sai sửa chữa lại và cho tên hiện nay”. Vậy thì tên chùa Sùng hóa do bản triều Thái tổ thứ 45 đặt ra hay đã có từ thời nhà Mạc. Và cứ theo ông Lê Quý Đôn (mục 5) nói rằng sông Đại Linh là sông Gianh. Chữ nôm: “sông” trước hai chữ “Đại Linh” là cách nói nửa nôm nữa Hán, vậy nếu nói thuần túy theo từ Hán Việt thì sông Đại Linh chính là Đại Linh Giang. “Đại” ở đây là tính từ chỉ sự lớn, còn Linh Giang là danh từ chỉ tên sông.  Đương nhiên lớn để so sánh với nhỏ, vậy xin dẫn ra đây vài số liệu nói về quy mô giữa sông Gianh và sông Hương.

– Chiều dài: Sông Gianh 160 km, sông Hương 30 km

– Lưu lượng trung bình: Sông Gianh 252 m3/s, sông Hương 179m3/s

– Diện tích lưu vực: Sông Gianh 4.680 km2, sông Hương 713 km2

Cũng cần nói thêm, từ Gianh không có nghĩa, nó chỉ là phương ngữ của người miền bắc chỉ cây cỏ tranh, trong thành ngữ “nhà gianh vách đất”. Tôi tin là người Quảng Bình từ xa xưa không dùng từ Gianh vô nghĩa đặt cho tên sông, mà do biến thể của một từ  nào đó chẳng hạn từ  ranh trong “ranh giới” thời Trịnh Nguyễn phân tranh, hoặc từ “Giang” trong Đại Linh Giang như đã nói.

Và cứ cho là sông Hương đã từng có tên là Linh Giang thì việc trùng tên giữa hai con sông cũng không có gì lạ. Ở Việt Nam ta  việc trùng địa danh khá nhiều: Chẳng hạn Thừa Thiên – Huế có phá Hạc Hải thì huyện Quảng Ninh của Quảng Bình cũng có đầm Hạc Hải. Quảng Bình có sông Nhật Lệ thì ở Hà Tĩnh cũng có núi Nhật Lệ ở địa phận hai xã Ngụy Dương và Đại Nại (ĐNNTC . tập 2, tr. 90,  nxb Thuận Hóa 1992). Vậy thì có hai sông Linh Giang, một lớn ở Quảng Bình và một nhỏ ở Thừa Thiên Huế cũng là chuyện thường. Người viết bài này cho rằng các sử quan của Quốc sử quán triều Nguyễn khi viết Đại Nam nhất thống chí không thể không tham bác các sách Ô Châu cận lục,  Dư địa chí, Phủ biên tạp lục. Thậm chí họ còn tham bác cả Tấn thư Châu quận chí mà học giả Đào Duy Anh trích ra trong “Đất nước Việt Nam qua các đời” (nxb Thuận Hóa 1994). Ở trang 80 sách này viết: “Tấn thư Châu quận chí nói rằng năm Thái Khang thứ 10 chia quận Tây Quyển mà lập huyện Thọ Linh, sông Thọ Linh là sông Linh Giang”. Thái Khang thứ 10 là năm 290 đời vua

Vũ Đế thời Tây Tấn cách nay khoảng 1719 năm. Ngày nay huyện Thọ Linh không còn nữa nhưng Thọ Linh vẫn là tên của một thôn thuộc xã Quảng Sơn, huyện Quảng Trạch, Quảng Bình. Hai chữ Thọ Linh  minh chứng cho lời ghi của Tấn thư Châu quận chí như đã trích dẫn.  Vậy, Phủ biên tạp lục gọi sông Gianh là sông Đại Linh, tức là Đại Linh Giang, dân chúng nói gọn hơn: Linh Giang, hoàn toàn phù hợp với Đại Nam nhất thống chỉ của Quốc sử quán triều Nguyễn vậy.

Linh Giang


(xem tiếp)

Sông Gianh chín nhịp cầu

Tâm tình với sông Gianh

Ðôi bờ sông Gianh

Sâu lắng tiếng thơ đất phương Nam

DẠY VÀ HỌC. Chuyển tải những bài thơ hay và giọng ngâm mượt mà sâu lắng trên VOV MEDIA. Mời các bạn lắng nghe những cung bậc cảm xúc về mảnh đất phương Nam qua các bài thơ mới thu thanh của các tác giả: Quân Tấn, Hữu Phước, Võ Tấn Cường, Đỗ Văn Đông và Nguyễn Lập Em. Tiếp đó là cuộc trò chuyện giữa Biên tập viên chương trình Văn nghệ với tác giả Bùi Văn Bồng về tập thơ Gửi gió trời Nam (nghe tiếng thơ tại đây)

Lắng cảm xúc VỀ QUÊ của Phó Đức Phương, Xuân Hinh

xem tiếp

Trở về trang chính

CÂY LƯƠNG THỰC; FOOD CROPS
Dạy và học ĐHNLHCM
Dạy và học BlogtiengViet
Gia đình nông nghiệp
NGỌC PHƯƠNG NAM, DẠY VÀ HỌC

Động Thiên Đường tuyệt đẹp

NGỌC PHƯƠNG NAM.”Lưu Nguyễn lạc Thiên Thai;  Chuyện xua nay gặp lại  Thiên Đường nơi hạ giới. Đẹp lung linh mê hồn“. Các nhà thám hiểm Hội Hang động Hoàng gia Anh  (BCRA) khi phát hiện ra hang động Thiên Đường năm 2005 đã bàng hoàng kinh ngạc trước vẽ đẹp kỳ ảo thần tiên chỉ có thể thốt lên được hai tiếng Thiên Đường !  Mời bạn đọc bài “Đẹp gấp mười lần động Phọng Nha” của nhà văn Phạm Viết Đào, bài  Khám phá động thiên đường nơi trần gian của Minh Cường và thưởng thức động Thiên Đường kỳ quan tuyệt đẹp chùm ảnh của Hoàng Kim và bạn hữu lớp 10A Trồng Trọt. Đây là chuyến đi VỀ NGUỒN thăm quê hương yêu thương và hiếu học nhân Kỹ niệm 45 năm (1967-2012) thành lập Trường  Đại học Nông nghiệp 2 Hà Bắc, nay là Đại học Nông Lâm Huế (xin vui lòng dẫn nguồn NGỌC PHƯƠNG NAM http://hoangkimvietnam.wordpress.com khi chia sẽ hình ảnh Động Thiên Đường trong bộ sưu tập này)


Còn tiếp  (…)

Xem thêm

Động Thiên Đường, Quảng Bình

Chuyện tình Phong Nha

Bài viết cùng chủ đề

Động Thiên Đường, Bố Trạch, Quảng Bình

Trở về trang chính